GMP-PIC/S คืออะไร และทำไมแบรนด์สมุนไพรที่จริงจังต้องให้ความสำคัญ

GMP-PIC/S คืออะไร

ก่อนอื่น ควรทำความเข้าใจคำว่า GMP และ PIC/S แยกจากกันก่อน

GMP หรือ Good Manufacturing Practice

คือหลักเกณฑ์และวิธีการที่ดีในการผลิต ใช้เป็นแนวทางเพื่อให้การผลิตมีความสะอาด ปลอดภัย มีการควบคุมคุณภาพ และมีระบบการจัดการที่ชัดเจน ครอบคลุมตั้งแต่สถานที่ผลิต เครื่องมือ วัตถุดิบ บุคลากร ขั้นตอนการผลิต เอกสาร ไปจนถึงการจัดเก็บผลิตภัณฑ์

PIC/S หรือ Pharmaceutical Inspection Co-operation Scheme

คือความร่วมมือระหว่างหน่วยงานกำกับดูแลด้านยาจากหลายประเทศ โดยมีเป้าหมายเพื่อประสานแนวทางการตรวจประเมิน GMP ให้มีความสอดคล้องกันในระดับสากล โดยเฉพาะในกลุ่มสถานที่ผลิตยา

เมื่อพูดถึง “GMP-PIC/S” จึงหมายถึงระบบการผลิตที่อ้างอิงแนวทาง GMP ตามกรอบของ PIC/S ซึ่งให้ความสำคัญกับการควบคุมคุณภาพอย่างเป็นระบบ ไม่ใช่เพียงแค่โรงงานสะอาด แต่ต้องมีเอกสารกำกับ มีขั้นตอนการทำงานที่ชัดเจน ตรวจสอบย้อนกลับได้ และรักษาคุณภาพให้สม่ำเสมอในแต่ละล็อตการผลิต

สำหรับผลิตภัณฑ์สมุนไพร การเลือกผลิตในโรงงานที่มีระบบคุณภาพเข้มงวดเช่นนี้ ช่วยเพิ่มความมั่นใจได้ว่าผลิตภัณฑ์ได้รับการดูแลในทุกขั้นตอนอย่างเป็นระบบ อย่างไรก็ตาม มาตรฐานโรงงานไม่ควรถูกตีความว่าเป็นการรับรองผลลัพธ์ด้านการรักษาโรค หรือทำให้ผลิตภัณฑ์สมุนไพรกลายเป็นยา

กระบวนการผ่านมาตรฐานเข้มงวดแค่ไหน

การมีมาตรฐาน GMP-PIC/S ไม่ใช่แค่การจัดโรงงานให้สะอาด หรือมีเครื่องจักรทันสมัยเท่านั้น แต่เป็นการวาง “ระบบคุณภาพ” ที่ครอบคลุมทุกส่วนของกระบวนการผลิต ตั้งแต่คน วัตถุดิบ สถานที่ เครื่องมือ เอกสาร การตรวจสอบ และการติดตามหลังการผลิต

แนวคิดสำคัญของระบบคุณภาพลักษณะนี้ ได้แก่

1. สถานที่ผลิตต้องออกแบบเพื่อลดความเสี่ยงจากการปนเปื้อน

โรงงานต้องมีการแบ่งพื้นที่อย่างเหมาะสม ควบคุมการเข้าออก ควบคุมความสะอาด และจัดระบบการระบายอากาศหรือการป้องกันฝุ่นตามความเหมาะสมของกระบวนการผลิต

2. ทุกขั้นตอนต้องมีวิธีปฏิบัติงานที่ชัดเจน

เช่น วิธีรับวัตถุดิบ วิธีตรวจสอบวัตถุดิบ วิธีทำความสะอาดเครื่องจักร วิธีผสม วิธีบรรจุ และวิธีบันทึกข้อมูลการผลิต เพื่อให้พนักงานทุกคนปฏิบัติงานในแนวทางเดียวกัน

3. บุคลากรต้องได้รับการอบรมอย่างต่อเนื่อง

เพราะคุณภาพไม่ได้เกิดจากเครื่องจักรเท่านั้น แต่เกิดจากความเข้าใจและความรับผิดชอบของคนในทุกตำแหน่ง ตั้งแต่ฝ่ายรับวัตถุดิบ ฝ่ายผลิต ฝ่ายควบคุมคุณภาพ ไปจนถึงฝ่ายจัดเก็บและจัดส่ง

4. ต้องมีการควบคุมและตรวจสอบระหว่างการผลิต

ในระหว่างการผลิตต้องมีการตรวจเช็กจุดสำคัญ เช่น น้ำหนัก ความสม่ำเสมอ ความชื้น ความสะอาด หรือค่าควบคุมอื่น ๆ ตามข้อกำหนดของผลิตภัณฑ์แต่ละประเภท

5. ต้องมีเอกสารและการตรวจสอบย้อนกลับ

ทุกล็อตการผลิตควรสามารถตรวจสอบได้ว่าใช้วัตถุดิบจากแหล่งใด ผลิตเมื่อใด ใช้เครื่องจักรใด ผ่านการตรวจสอบอะไรบ้าง และจัดส่งออกไปที่ใด เพื่อให้สามารถติดตามและจัดการได้อย่างรวดเร็วหากพบปัญหา

สิ่งเหล่านี้ช่วยให้ผู้บริโภคได้รับผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพสม่ำเสมอขึ้น และลดความเสี่ยงจากความผิดพลาดในกระบวนการผลิต เมื่อโรงงานปฏิบัติตามระบบคุณภาพอย่างต่อเนื่อง

11 ขั้นตอนการผลิตของ G Herb ภายใต้มาตรฐานโรงงานที่ควบคุมคุณภาพ

เพื่อให้เห็นภาพชัดขึ้น ลองดูตัวอย่างขั้นตอนหลักของการผลิตผลิตภัณฑ์สมุนไพรในรูปแบบแคปซูล ซึ่งต้องอาศัยการควบคุมตั้งแต่วัตถุดิบจนถึงสินค้าสำเร็จรูป

1. คัดเลือกแหล่งวัตถุดิบสมุนไพร

เริ่มจากการคัดเลือกวัตถุดิบจากแหล่งที่น่าเชื่อถือ มีข้อมูลแหล่งที่มา และมีเกณฑ์ตรวจรับที่ชัดเจน เพื่อช่วยลดความเสี่ยงจากวัตถุดิบที่ไม่ได้คุณภาพหรือไม่ตรงตามข้อกำหนด

2. ตรวจสอบคุณภาพวัตถุดิบก่อนเข้าสู่กระบวนการผลิต

วัตถุดิบแต่ละล็อตควรผ่านการตรวจสอบเบื้องต้น เช่น ลักษณะทางกายภาพ ความชื้น สิ่งแปลกปลอม หรือเกณฑ์คุณภาพอื่น ๆ ตามที่โรงงานกำหนด ก่อนอนุมัติให้นำเข้าสู่กระบวนการผลิต

3. ทำความสะอาดและเตรียมวัตถุดิบ

สมุนไพรต้องผ่านกระบวนการทำความสะอาด คัดแยกส่วนที่ไม่ต้องการ และเตรียมให้เหมาะสมกับการแปรรูป เพื่อลดความเสี่ยงจากสิ่งปนเปื้อนและช่วยให้คุณภาพของวัตถุดิบสม่ำเสมอขึ้น

4. บดหรือสกัดตามสูตรตำรับ

วัตถุดิบสมุนไพรจะถูกนำไปบดหรือสกัดตามสูตรและกระบวนการที่กำหนด โดยใช้เครื่องมือที่เหมาะสมและควบคุมเงื่อนไขการผลิต เพื่อให้ได้ผงสมุนไพรหรือสารสกัดที่มีคุณภาพตามเกณฑ์

5. ผสมสูตรสมุนไพร

สมุนไพรแต่ละชนิดจะถูกชั่ง ตวง และผสมตามสูตรที่กำหนดไว้อย่างชัดเจน พร้อมบันทึกข้อมูลในแต่ละขั้นตอน เพื่อให้สามารถตรวจสอบได้ว่าผลิตภัณฑ์แต่ละล็อตผลิตตามสูตรจริง

6. ตรวจสอบคุณภาพระหว่างการผสม

ระหว่างการผสมอาจมีการสุ่มตรวจตัวอย่าง เพื่อประเมินความสม่ำเสมอและคุณสมบัติสำคัญของส่วนผสมก่อนเข้าสู่ขั้นตอนถัดไป

7. บรรจุลงแคปซูล

ส่วนผสมที่ผ่านการตรวจสอบจะถูกนำเข้าสู่เครื่องบรรจุแคปซูล โดยควบคุมน้ำหนักหรือปริมาณบรรจุต่อแคปซูลให้อยู่ในเกณฑ์ที่กำหนด เพื่อให้แต่ละแคปซูลมีความสม่ำเสมอ

8. ตรวจสอบคุณภาพหลังบรรจุ

หลังบรรจุแคปซูล ต้องมีการตรวจสอบตามเกณฑ์ที่เหมาะสม เช่น น้ำหนักเฉลี่ย ความชื้น ลักษณะภายนอก ความสมบูรณ์ของแคปซูล หรือการทดสอบอื่น ๆ ตามข้อกำหนดของผลิตภัณฑ์

9. บรรจุภัณฑ์และติดฉลาก

ผลิตภัณฑ์จะถูกบรรจุในบรรจุภัณฑ์ที่เหมาะสม เพื่อช่วยป้องกันความชื้น แสง หรือปัจจัยแวดล้อมที่อาจกระทบต่อคุณภาพ พร้อมติดฉลากที่ระบุข้อมูลสำคัญ เช่น ชื่อผลิตภัณฑ์ ส่วนประกอบ วิธีใช้ คำเตือน เลขทะเบียนหรือเลขจดแจ้ง เลขล็อต วันผลิต และวันหมดอายุ ตามข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง

10. จัดเก็บในคลังสินค้า

ผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปควรถูกจัดเก็บในสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม เช่น อุณหภูมิ ความชื้น และความสะอาดของพื้นที่จัดเก็บ เพื่อลดความเสี่ยงต่อการเสื่อมคุณภาพก่อนถึงมือผู้บริโภค

11. ตรวจสอบย้อนกลับได้ในทุกล็อตการผลิต

ทุกล็อตควรมีข้อมูลรองรับว่าใช้วัตถุดิบจากแหล่งใด ผลิตเมื่อใด ผ่านการตรวจสอบอะไรบ้าง และกระจายสินค้าไปช่องทางใด เพื่อให้สามารถติดตามและจัดการได้อย่างรวดเร็วหากพบข้อร้องเรียนหรือปัญหาคุณภาพ

โรงงานทั่วไป vs โรงงานที่มีระบบ GMP-PIC/S ต่างกันอย่างไร

จากมุมมองผู้บริโภค การเลือกผลิตภัณฑ์สมุนไพรอาจดูเหมือนเป็นเพียงการเลือกยี่ห้อ ราคา หรือส่วนผสม แต่ในความเป็นจริง โรงงานที่ผลิตมีผลต่อคุณภาพและความน่าเชื่อถือของผลิตภัณฑ์อย่างมาก

ด้านความสะอาดและการควบคุมการปนเปื้อน

โรงงานที่มีระบบคุณภาพเข้มงวดต้องให้ความสำคัญกับการป้องกันสิ่งปนเปื้อน เช่น ฝุ่น จุลินทรีย์ เศษสิ่งแปลกปลอม หรือการปนเปื้อนข้ามจากวัตถุดิบหรือผลิตภัณฑ์อื่น

ด้านความสม่ำเสมอของผลิตภัณฑ์

ระบบการผลิตที่มีขั้นตอนชัดเจนและมีการตรวจสอบหลายจุด ช่วยให้ผลิตภัณฑ์ในแต่ละล็อตมีคุณภาพใกล้เคียงกันมากขึ้น ไม่ขึ้นอยู่กับการกะประมาณหรือความเคยชินของผู้ผลิต

ด้านเอกสารและการตรวจสอบย้อนกลับ

โรงงานที่มีระบบคุณภาพต้องมีการบันทึกข้อมูลอย่างเป็นระบบ ทำให้สามารถตรวจสอบได้ว่าผลิตภัณฑ์แต่ละล็อตผ่านขั้นตอนใด ใช้วัตถุดิบใด และมีผลตรวจอย่างไร

ด้านความรับผิดชอบต่อผู้บริโภค

เมื่อเกิดข้อร้องเรียนหรือพบปัญหาคุณภาพ โรงงานที่มีระบบตรวจสอบย้อนกลับจะช่วยให้แบรนด์สามารถตรวจสอบสาเหตุและจัดการปัญหาได้อย่างเป็นระบบมากขึ้น

ด้วยเหตุนี้ แบรนด์ที่จริงจังกับคุณภาพและความปลอดภัยในระยะยาว จึงมักให้ความสำคัญกับการเลือกโรงงานที่มีระบบการผลิตและการควบคุมคุณภาพที่ตรวจสอบได้ แม้อาจมีต้นทุนสูงกว่า แต่ช่วยเพิ่มความมั่นใจให้ทั้งผู้ผลิตและผู้บริโภค

วิธีตรวจสอบว่าแบรนด์ที่คุณใช้ให้ความสำคัญกับมาตรฐานการผลิตหรือไม่

แม้ผู้บริโภคจะไม่ได้เข้าไปเห็นโรงงานด้วยตัวเอง แต่ยังสามารถตรวจสอบเบื้องต้นได้ว่าแบรนด์มีความใส่ใจด้านมาตรฐานการผลิตมากน้อยเพียงใด

1. ดูเลขทะเบียน เลขจดแจ้ง หรือเลข อย. บนฉลาก

ผลิตภัณฑ์ควรมีข้อมูลตามที่กฎหมายกำหนด เช่น เลขทะเบียนหรือเลขจดแจ้งตามประเภทผลิตภัณฑ์ และควรสามารถตรวจสอบข้อมูลกับฐานข้อมูลของหน่วยงานกำกับดูแลได้

อย่างไรก็ตาม เลขทะเบียนหรือเลขจดแจ้งไม่ควรถูกตีความว่าเป็นการรับรองผลการรักษาโรค แต่เป็นข้อมูลที่ช่วยตรวจสอบสถานะผลิตภัณฑ์ตามกฎหมายและความถูกต้องของการขึ้นทะเบียนหรือจดแจ้ง

2. อ่านฉลากให้ครบ

ฉลากที่ดีควรระบุข้อมูลสำคัญอย่างชัดเจน เช่น ชื่อผลิตภัณฑ์ ส่วนประกอบ วิธีใช้ คำเตือน ขนาดบรรจุ วันหมดอายุ เลขล็อต และข้อมูลผู้ผลิตหรือผู้จัดจำหน่าย

3. ตรวจสอบข้อมูลมาตรฐานบนเว็บไซต์ของแบรนด์

แบรนด์ที่ให้ความสำคัญกับมาตรฐานมักมีข้อมูลเกี่ยวกับโรงงาน กระบวนการผลิต มาตรฐานที่ได้รับ และเอกสารรับรองที่เกี่ยวข้องให้ผู้บริโภคตรวจสอบได้

4. สอบถามแบรนด์โดยตรง

หากไม่แน่ใจ สามารถสอบถามแบรนด์ได้ว่าใช้โรงงานผลิตที่ไหน โรงงานมีมาตรฐานอะไรบ้าง ขอบเขตการรับรองครอบคลุมผลิตภัณฑ์ประเภทใด และสามารถแสดงเอกสารรับรองหรือข้อมูลประกอบได้หรือไม่

สำหรับ G Herb เราให้ความสำคัญกับการเลือกโรงงานผลิตที่มีระบบควบคุมคุณภาพชัดเจน ตรวจสอบย้อนกลับได้ และมีมาตรฐานการผลิตที่เหมาะสมกับผลิตภัณฑ์สมุนไพร เพื่อให้ผู้บริโภคมั่นใจได้มากขึ้นว่าทุกขั้นตอน ตั้งแต่วัตถุดิบจนถึงผลิตภัณฑ์สำเร็จรูป ได้รับการดูแลอย่างเป็นระบบ

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ GMP-PIC/S

Q1: GMP-PIC/S ต่างจาก GMP ทั่วไปอย่างไร

GMP คือหลักเกณฑ์และวิธีการที่ดีในการผลิต ส่วน PIC/S GMP เป็นแนวทาง GMP สำหรับสถานที่ผลิตยาที่ให้ความสำคัญกับระบบคุณภาพ เอกสาร การตรวจสอบ การจัดการความเสี่ยง และการตรวจสอบย้อนกลับอย่างเข้มงวด ทั้งนี้ ความหมายและขอบเขตการรับรองควรพิจารณาจากเอกสารของโรงงานและประเภทผลิตภัณฑ์ที่ผลิตจริง

Q2: ทำไมผลิตภัณฑ์สมุนไพรจึงควรใส่ใจมาตรฐานโรงงาน

เพราะผลิตภัณฑ์สมุนไพรเป็นสิ่งที่ผู้บริโภครับประทานหรือใช้กับร่างกาย การผลิตภายใต้ระบบมาตรฐานที่เข้มงวดช่วยเพิ่มความมั่นใจด้านความสะอาด ความปลอดภัย และความสม่ำเสมอของคุณภาพในแต่ละล็อต

Q3: ถ้าโรงงานไม่ได้มาตรฐาน GMP-PIC/S แปลว่าใช้ไม่ได้หรือไม่

ไม่ได้หมายความว่าใช้ไม่ได้เสมอไป เพราะผลิตภัณฑ์แต่ละประเภทอาจอยู่ภายใต้ข้อกำหนดและมาตรฐานที่แตกต่างกัน แต่โรงงานที่มีระบบคุณภาพสูงและมีเอกสารรับรองชัดเจน ย่อมช่วยเพิ่มความมั่นใจให้ผู้บริโภคได้มากขึ้น

Q4: ผู้บริโภคตรวจสอบได้ไหมว่าโรงงานผ่านมาตรฐานใด

ตรวจสอบได้เบื้องต้นจากข้อมูลบนฉลาก เว็บไซต์ของแบรนด์ เอกสารรับรองที่แบรนด์เผยแพร่ หรือสอบถามแบรนด์โดยตรง โดยควรดูทั้งชื่อมาตรฐาน หน่วยงานที่ออกเอกสาร วันที่ออกเอกสาร วันหมดอายุ และขอบเขตการรับรองว่าเกี่ยวข้องกับผลิตภัณฑ์ที่ซื้อจริงหรือไม่

Q5: G Herb ผลิตในโรงงานแบบไหน

G Herb ให้ความสำคัญกับการผลิตในโรงงานที่มีระบบควบคุมคุณภาพและการตรวจสอบย้อนกลับ โดยเลือกกระบวนการผลิตที่เหมาะสมกับผลิตภัณฑ์สมุนไพร ตั้งแต่วัตถุดิบ การผลิต การบรรจุ การตรวจสอบคุณภาพ ไปจนถึงการจัดเก็บ เพื่อให้ผู้บริโภคได้รับผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพสม่ำเสมอและตรวจสอบได้

สรุป

GMP-PIC/S ไม่ใช่เพียงคำโฆษณาเรื่อง “โรงงานสะอาด” แต่เป็นแนวคิดเรื่องระบบคุณภาพที่ครอบคลุมการผลิตทั้งกระบวนการ ตั้งแต่สถานที่ผลิต บุคลากร วัตถุดิบ เครื่องจักร เอกสาร การตรวจสอบ และการติดตามย้อนกลับ

สำหรับผลิตภัณฑ์สมุนไพร มาตรฐานโรงงานเป็นเรื่องสำคัญ เพราะเป็นสิ่งที่อยู่เบื้องหลังคุณภาพของผลิตภัณฑ์ในทุกกระปุก การเลือกแบรนด์ที่เปิดเผยข้อมูลโรงงาน มีมาตรฐานตรวจสอบได้ และสื่อสารอย่างโปร่งใส จึงเป็นอีกหนึ่งวิธีที่ช่วยให้ผู้บริโภคตัดสินใจได้อย่างมั่นใจมากขึ้น

CTA

ดูมาตรฐานโรงงานและข้อมูลการผลิตของ G Herb ด้วยตาคุณเอง

หากคุณอยากมั่นใจก่อนเลือกผลิตภัณฑ์สมุนไพรสำหรับตัวเองหรือคนที่คุณรัก G Herb เปิดเผยข้อมูลด้านมาตรฐานโรงงาน กระบวนการผลิต และเอกสารที่เกี่ยวข้องให้ตรวจสอบได้อย่างโปร่งใส

คุณสามารถดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่หน้า “โรงงานและมาตรฐานการผลิต” หรือแชทคุยกับทีมของเราผ่าน LINE OA เพื่อขอข้อมูลเพิ่มเติมก่อนตัดสินใจเลือกผลิตภัณฑ์